Houweling

zoekvenster sluiten

Houweling Verpakkingen

Mosterdmolen De Huisman

naar overzicht

Mosterdmolen De Huisman maakt sinds hele lange tijd de echte Zaanse mosterd, o.a. te vinden in de schappen van de bekende Zaanse grootgrutter. Voor groothandels zijn er de vijf liter emmers - natuurlijk mét de iconische molen van de Zaanse Schans erop - en voor de sausfabrikanten zijn emmers van tien en vijfentwintig liter. Met dank aan Houweling.

De Zaanse mosterd van mosterdmolen De Huisman, wie kent hem niet? Inmiddels zit het bedrijf al weer jaren op een industrieterrein in Wormerveer. ‘De molen  moest dringend gerestaureerd worden, legt vierde generatie mosterdmaker Frank Bosman uit wanneer we de productieruimte inlopen. 

Mosterdmolen De Huisman

Hier staan de grote tonnen waar de mosterdzaadjes met de ingrediënten – op basis van  oude familierecepten die teruggaan tot eind negentiende eeuw – worden vermengd en gemalen.

Vulmachine

De gemalen mosterd gaat via leidingen automatisch naar de ruimte met de verpakkingslijn, waar de medewerkers de machines bedienen die glazen potjes vullen, sluiten, coderen en in dozen verpakken. Frank: ‘Houweling levert de emmers, die  we vullen voor de groothandel en sausfabrikanten. De meeste mosterd gaat in deze glazen potjes naar de supermarkt, maximaal zo’n 10.000 per dag.’ De etiketteermachine stamt uit 1973, vertelt hij. Zelf gereviseerd, gemoderniseerd en aangepast, zoals hij veel van de apparatuur zelf heeft ontworpen en gemaakt.

Wij vullen de emmers van vijfentwintig liter niet helemaal, legt Frank uit. ‘Wij zorgen dat ze inclusief emmer precies vijfentwintig kilo wegen, dan mag je ze nog tillen van de Arbo.’ Naast de grote emmer levert Houweling twee verschillende emmers van vijf liter: een witte emmer met rode deksel voor de fijne mosterd en een met groene deksel voor de grove mosterd. 

Mosterdmolen De Huisman

Op beide emmers staat molen De Huisman afgebeeld. Frank: ‘Als ik emmers nodig heb, geven we een belletje en hebben we ze in no-time hier.’

Drentse mosterd

De wortels van mosterdmolen De Huisman blijken helemaal niet in de Zaanstreek te liggen. Frank: ‘Mijn overgrootvader had een mosterdmolen in Drenthe. Tijdens de Grote Depressie trok mijn grootvader, zijn opvolger, naar West-Friesland. Hij kon alleen het woonhuis verkopen, de molen heeft hij maar gewoon achtergelaten.’ Na de Tweede Wereldoorlog moest hij er alsnog mee stoppen. Frank: ‘Het ging gewoon niet meer.’

De vader van Frank werkte dan ook aanvankelijk bij azijnfabriek Tack aan de Amsterdamse Keizersgracht, waar hij een lijn van mosterd- en sauzenlijn opzette. In 1961 kwam mosterdmolen De Huisman in de verhuur. De kleine stellingmolen uit vermoedelijk 1786 stond oorspronkelijk in Zaandam, maar was in 1955 boven op pakhuis De Haan aan de Zaanse Schans geplaatst. ‘Is dat niet wat voor jou’, vroeg zijn vrouw. ‘Aanvankelijk wilde hij er niets van weten’, vertelt Frank. ‘Maar ergens in ’60 of ’61 is hij toch overstag gegaan.’

Dat was het begin van de echte Zaanse mosterd, aan de Zaanse Schans. ‘Het tv-journaal wijdde er zelfs een item aan, de volgende dag werd mijn vader gebeld door Calvé’, herinnert Frank zich. Toen leverde De Huisman al mosterd voor de slasaus van Duyvis, dat tot drie keer toe om een nieuw monster had gevraagd. Frank: ‘Ze konden maar niet geloven dat onze mosterd zo weinig bacteriën bevatte.’

Albert Heijn

En Albert Heijn? ‘Onze mosterd lag al in de supermarkten van Simon de Wit, een concurrent én goede vriend van de oude Albert Heijn’, weet Frank. ‘Albert Heijn vond dat hij ook Zaanse mosterd in zijn schappen moest hebben, het was immers een Zaans bedrijf. ‘Buurman’, zei Albert tegen mijn vader, ‘jij moet mijn ook voor ons de Zaanse  mosterd gaan maken.’ Maar mijn vader had daar de tijd niet voor. Vervolgens heeft Albert Heijn voorgesteld dat hij de hele distributie en alles eromheen zou regelen, als mijn vader de mosterd maar maakte. Toen dat niet lukte, hebben we het alsnog zelf gedaan. Gelukkig ging dat goed.’

Frank vervolgt: ‘Albert Heijn kwam geregeld in zijn auto met chauffeur voorbijrijden. ‘Buurman, hoe gaat het met de mosterd’, vroeg hij dan. Het verhaal gaat zelfs dat Albert Heijn pas met zijn tweede vrouw wilde trouwen wanneer ze Zaanse mosterdsoep van onze mosterd kon maken!’

‘Ik word mosterdmaker’

Al heel vroeg wist Frank dat hij in het voetspoor van zijn vader, grootvader en overgrootvader wilde treden: ‘Toen ik in 1971, ik was dertien, voor het eerst de ketels volgooide, wist ik het: ik ga later ook mosterd maken.’ De molen zelf werd overigens niet gebruikt voor het malen van de mosterdzaadjes, dat ging volledig machinaal.

Toen de molen gerestaureerd moest worden, verplaatste Frank de productie naar een pand op een industrieterrein in Wormerveer. Frank: ‘Hier hebben we ook veel meer magazijnruimte. Houweling levert de emmers de emmers op afroep, rechtstreeks hier in het magazijn. Wij hoeven ze alleen maar van de pallet te pakken.’ Uiteindelijk deed de molen nog slechts dienst als verkooppunt. Stukje bij beetje bouwde Frank in Wormerveer met zijn eigen handen een unieke mosterdfabriek. En De Huisman? Die prijkt nog steeds trots op het etiket op de potjes. Net als op de vijf liter emmers, natuurlijk.

Mosterdmolen De Huisman